Macht en machteloosheid
De paradox tussen macht en machteloosheid was een tijd geleden onderwerp van gesprek. Dat zijn het soort gesprekken die ik graag mag voeren. Diepgang, helemaal tot aan de sleutel van de bodemloze put.
Paradoxen hebben iets magisch en deze helemaal omdat het ieder mens raakt tot in de kern. Overmoed komt vanuit overmacht. Onzekerheid komt vanuit onmacht. Zo heeft deze paradox zelfs invloed op wie je bent als persoon. Daarnaast zijn emoties ook een uiting van macht of onmacht. Als je boos wordt omdat iemand iets tegen je zegt is dat een uiting van de onmacht in je eigen incasseringsvermogen en de onmacht over andermans woordkeuze. Als je vrolijk wordt van je werkresultaat is dat een uiting van macht. Een bijproduct, al is het een klein stukje rendementsverlies. Naast verlichting geeft een lamp ook zo nu en dan wat warmte af. Een verlicht mens verwarmt als bijproduct de harten om zich heen.
Kennis is macht. Kennis over natuurlijke transformatieprocessen, kennis over wetgeving, kennis over techniek, kennis over de geest van de mens en zijn natuurlijke gedragspatronen. En bij verspreiding van deze kennis verdwijnt de machteloosheid. Alleen al daarom is een mysteryschool wellicht belangrijker dan je denkt. Kennis komt ook in vele kleuren en vormen. Wellicht is kennis diverser dan een diversiteit regime ooit zou kunnen accepteren. Elke nationaliteit en cultuur is welkom, maar als we het over kennis hebben is niet elk vakgebied even gewenst. Want kennis is macht, maar juist het gebrek aan kennis bij de bevolking is waar de elite haar macht over de bevolking uit haalt. En het verspreiden van kennis die mensen uit een machteloze situatie kan halen is niet altijd even gewenst. Voor de meest ongewenste kennis is er de mysteryschool. Een school met een twijfelachtig imago geleid door een even twijfelachtige Solomonar. En juist die ruimte voor twijfel is de bron van originaliteit. In de twijfel tussen links conformisme en rechts conformisme ligt alle ruimte om een nieuwe weg te vinden. Een unieke weg die een unieke ervaring biedt. En vanuit die ervaring kan weer unieke kennis geboren worden. Unieke vormen van macht die de machteloosheid weg kan halen op plekken waar het ieder mens raakt. In het hart, waar we constant leren los te laten waar we nooit macht over hebben gehad. Ken jezelf. Ken je machteloosheid, je grootste vijand. Des te dieper we afdalen in deze bodemloze put vol zwijgplicht en onbesproken gedrag, des te meer vormen van machteloosheid we blootleggen. En het bespreekbaar maken van machteloosheid in combinatie met probleemoplossend denken leidt uiteindelijk altijd tot macht. Wie de vraag durft te onderzoeken vindt vanzelf het antwoord. In die zin is alle machteloosheid die we om ons heen zien wellicht een bijproduct van de vragen die we niet langer mogen stellen. De diepgang die we niet langer mogen bereiken. Want stel je voor dat we de kern vinden, de sleutel van de bodemloze put, waarmee we onszelf kunnen bevrijden vanuit een machteloze positie. Wie heeft er dan nog werkelijk controle over ons?
De val van de beschaving is onvermijdelijk. Het woord “beschaving” houdt een verborgen betekenis die de uitkomst eigenlijk al voorspelt. Het benoemt een proces van het bijschaven van mensen tot ze in de gewenste pasvorm gedrukt kunnen worden. Boeren, burgers, en boeven. Het bijschaven door de ongewenste vormen van macht te vervangen voor gewenste machteloosheid. Ongewenste vormen van machteloosheid worden vervangen door gewenste vormen van macht. De macht om je werk te kunnen doen volgens opdracht, de onmacht om uit die positie te kunnen ontsnappen en op te kunnen klimmen richting een hoger niveau. De macht om je mening te mogen geven over de besturing, de onmacht om invloed te hebben op het beleid. De macht om je gezin op te voeden en je kinderen alvast voor te bereiden op het systeem, de onmacht om het systeem van binnenuit te veranderen naar wens. En in deze beschaving schaven we steeds meer bij. Steeds meer vormen van macht worden verwijderd uit angst voor opstandig gedrag, steeds meer machteloosheid leidt tot een personeelstekort. Helaas, vanuit onze onmachtige positie hebben we niet langer de macht om nog functioneel te zijn. En dat is nog niet het ergste, onbeschaafde mensen lopen zo over ons heen. Klaar om beschaving te vervangen voor onbeschaving, orde voor chaos, macht voor machteloosheid. Als de bruggen die we ooit gebouwd hebben tussen beide werelden niet instorten door gebrek aan onderhoud gaan ze uiteindelijk wel ten onder aan vandalisme. Dit patroon van opkomst, verstarring en daaropvolgende ineenstorting van beschavingen is door historici zoals Oswald Spengler (Der Untergang des Abendlandes) uitgebreid beschreven.
Soms is een stap in een andere richting al voldoende om een koers op langere termijn te wijzigen. Een kleine stap van een individu, die uiteindelijk zal leiden tot inspiratie en hele groepen of beschavingen kan motiveren om een andere kant op te lopen. Dan is een alternatieve uitkomst ineens haalbaar. Omdat elke alternatieve uitkomst is geboren vanuit een alternatieve stap. En elke alternatieve stap is geboren vanuit een alternatieve gedachte. Zelfs als de gedachte bizar en extreem is kan het leiden tot nieuwe inzichten die problemen kunnen oplossen die voorheen onopgelost bleven. Als het paradijs waar we naar zoeken zich nog niet geopenbaard heeft ligt het waarschijnlijk niet in het bekende, maar juist verborgen in het onbekende. Op de plek waar we altijd al met een boog omheen liepen. En wie zegt dat de mal die we de afgelopen honderd jaar hebben gebruikt werkelijk zelf goed bijgeschaafd is? Aan het einde van mijn eigen opvoeding kwam ik vooral tot de conclusie dat we waren gevormd om naadloos in het gezin te integreren en ons aan te passen aan de voorgeschotelde machtsverhoudingen op basis van status en imago. Helaas zijn we amper voorbereid op de machteloze positie die een burger heeft in een vijandige wereldeconomie gebouwd op hebzucht en hoarding. Met als gevolg een hele diepe val richting de bodemloze put van de samenleving, de onderste laag. Daar waar maar weinig goed van terugkomen. Volledig gevormd om te luisteren naar je ouders, nooit op zo’n manier bijgeschaafd dat men leert twijfelen aan de inhoud. En al helemaal nooit de noodzakelijke vaardigheden aangeleerd om succesvol te kunnen functioneren in deze samenleving. De wil om te geloven en functioneren in het systeem is er altijd geweest, helaas waren de resultaten kwalitatief uitermate teleurstellend. Dan is er geen andere optie meer dan het zoeken van een alternatieve route.
Wie denkt dat de Mysteryschool een vooropgezet plan was, een loket waar je zo even aan kan kloppen of een school waar een aanmeldprocedure voor is heeft het mis. Het is eerder een logisch knooppunt in het menselijk bewustzijn. Een locatie die iedereen die de reis door de menselijke geest aflegt vanzelf een keer tegenkomt. Wellicht is het een blauwdruk die vastgelegd is in ons DNA. Een verloren herinnering aan de fundering van de wereld, die zich naar voren werkt zodra zich een herkenbaar patroon afspeelt. Als een flashback van een aantal generaties geleden. Als je maar diep genoeg blijft graven naar verborgen opties kom je deze vanzelf een keer tegen. Maar voorafgaande aan dit proces waren er veel machteloze situaties. Het was vooral de machteloosheid in sociale uitsluiting die de leegte creëerde waar de mystery school naadloos inpaste. Waar kan een leerling nog aankloppen als er niet eens schoolgeld is en ook geen leermeester bereid is om een werkbaar voorbeeld te geven? De introverte geest lijkt op de zoektocht naar zelfreflectie haast automatisch de deur te openen voor een demon. Een fictieve persoonlijkheid gebaseerd op de reflectie van je huidige status en de zoektocht naar antwoorden.. In die schaduw begon ooit een leermeester te spreken met een stem die al jaren zwijgt. As above, so below. Niet omdat de verbinding is verbroken, vooral omdat het transformatieproces voltooid is. Het enige wat er nu nog te vinden is in die zelfreflectie is een machteloze stem die klaagt vanuit het verleden. Er is geen weg meer terug. Er is macht, geboren uit machteloosheid. Genoeg voor plannen, vaardigheden, strategieën, opties en leverage. Eigenlijk is er enkel gebrek aan tijd en ruimte, maar ook dat is niet meer dan een tijdelijk obstakel. Een geduldig mens zal stap voor stap veroveren. Stappen worden vanzelf sprongen vooruit. Het verwerkingsproces versnelt, het reactievermogen wordt gefinetuned, de patroonherkenning geoptimaliseerd. En dat doet het besef van tijd veranderen. Het geeft je een stukje inzicht in hoe veerkrachtig dit universum is tot in de diepste vezel. Zelfs tijd is een relatief begrip, gekoppeld aan de snelheid van de observer. Een snel persoon legt een weg af in minder tijd dan een langzame. Een intelligent persoon navigeert zich in enkele maanden moeiteloos door een netwerk van problemen waar een persoon met minder intelligentie jaren over zou doen. En waar een ander stappen vooruit maakt, maakt een verlicht persoon complete leaps of faith. Efficiëntie is op die manier de sleutel naar macht over tijd. En wie heeft er macht over een tijdloze, voor wie een dag een jaar kan duren of een jaar aan groei in een dag kan worden bereikt? Voor wie deze wereld niet meer dan een dimensionele laag is in een stapel met dimensies?
“Ga dan, er zijn andere werelden dan deze!” - Stephen King, de Donkere toren
Macht is een 1, machteloosheid is een -1. En daar tussenin ligt het absolute rustpunt in de pendule, de 0. Met deze eenvoudige projectie is elke vorm van macht of machteloosheid te verwerken in een grafiek. Een database. Door deze transformatie in terminologie kan zelfs een AI het nog begrijpen. En als kennis macht is, is elke vraag gewoon een -1. Een lege plek in de database die al jaren schreeuwt om een invulling. Een definitie van een onbekend object. En al is er maar een beetje macht, een heel klein beetje kennis... Al is het maar een functieomschrijving, dan weten we tenminste wat we kunnen verwachten. Dat haalt ook weer een beetje strategische machteloosheid weg. Een beetje meer controle over iets wat je een beetje beter kent. Wat we weten is de druppel die de emmer doet overlopen, wat we niet weten is de oceaan waarin we steeds dieper wegzinken. Een handjevol macht in een wereld vol angst. Een wereld vol machteloosheid. Een wereld vol geweld, en ook geweld is een vorm van macht. Een feit dat lastig te accepteren is voor mensen die hun onschuld vooral zoeken in onmacht. Want onmacht is ook onschuld. Onmacht is ook geen enkele invloed hebben op de situatie. Onmacht is ook we hebben het niet geweten. We hebben geen geweten, want we weten het niet. Onmacht is de onderste trede op de trap naar de hemel. Onmachtig, onschuldig en onwijs worden we geboren. En wie voor zijn dood geen schuld durft te dragen, geen macht durft te vergaren en geen wijsheid verwerft heeft eigenlijk een heel mensenleven verkwanseld.
Mijn keuzes zijn lang geleden gemaakt. Als een -1 in een spanningsveld transformeert in een 1, verandert het hele spanningsveld langzaam mee. Posities veranderen, interacties veranderen. Verbindingen worden verbroken en gesmeed. Alle vormen van macht zijn welkom in de mysteryschool, zelfs de macht die gevaarlijk is. Want gevaar zien in andermans macht is eigenlijk een product van je eigen machteloosheid. Vechtsport is ook kennis, jacht is ook kennis, oorlog is ook kennis. Afpersing, manipulatie, intimidatie en sabotage zijn allemaal mogelijke schaakzetten in het spel des levens. Dat geeft de mysteryschool al gauw een duister randje, aangezien het zich verdiept in ongewenste vormen van macht. En voor de Solomonar is een studie niet voldoende zolang de training niet is voltooid en de vaardigheid niet is verovert. Het Godsoordeel uit zich in de resultaten. De mysteryschool groeit gestaag in een wereld die instort. Meer oordeel is er niet nodig. Het tempo is niet bijzonder hoog, maar het spanningsveld is wel erg breed. Voor elke stap vooruit die je ziet zijn er een hoop meer die je niet zag. En ook daarin zit een stukje macht. De macht om onvoorspelbaar te blijven. Om opties open te houden die niemand zag aankomen. Wat niemand zag aankomen kan ook niemand saboteren. Helaas is dat al vaker noodzakelijk gebleken. Wie speelt op hoog niveau wordt ook geraakt op hoog niveau. Het is de hoogste bom in het bos die het meeste te verduren krijgt. Waar de meeste dieren hun nest in bouwen, waar de bliksem het eerst op inslaat, die het meeste wind vangt en het risico loopt om als eerste omgehakt te worden. In de acceptatie en het begrip van je positie schuilt meer macht dan in het vergaren ervan. Misschien schuilt de meeste macht nog wel in totale onverschilligheid over de uitkomst. Of in de kennis dat een patroon niet zomaar geremd kan worden, maar zich als een ripple blijft verspreiden over het spanningsveld. Onderlangs of bovenlangs, as above so below. Energie gaat nooit verloren en macht ook niet. Wat de werkelijke koers van de Mysteryschool in de toekomst gaat zijn blijft tot de dag des oordeels een ancient mystery. Ook voor de Solomonar zelf, die nog steeds diep in de duisternis zoekt naar antwoorden op vragen die niemand stelt. Op zoek naar vormen van macht die niemand zag, die daarom voor het oprapen liggen. Die lagen te wachten op een bedelaar op zoek naar iets van waarde.